
Etymologie en geschiedenis
De term taxi is een verkorting van het Franse taximètre, een wijziging naar analogie van het Griekse taxis (betaling) van het Duitse woord taxameter, dat teruggaat op het middeleeuws Latijnse taxa (taxatie) en oorspronkelijk op huurrijtuigen van toepassing was. Ten onrechte wordt ook wel verondersteld dat het woord taxi is afgeleid van de naam van het Duitse adellijke geslacht Thurn und Taxis, die beschouwd worden als de grondleggers van het huidige postsysteem en posterijen.
In 1905 reed er in Amsterdam voor het eerst iets wat heden ten dage in Nederland als taxi aangeduid zou kunnen worden. De eerste praktisch gebruikte taxivergunning werd in 1909 afgegeven aan de toenmalige Amsterdamse ATAX. Dit vervoer werd uitgevoerd met elektrische voertuigen, die in Hamburg gekocht werden en vervolgens in Nederland van accu's voorzien. Evert Hoedemaker richtte in 1934 de Algemene Taxi Onderneming (ATO) in Amsterdam op.
Eén van de eerste moderne grote 'TaxiTelefoonCentrales' in Rotterdam lijkt volgens een Polygoon-journaal in 1972 te zijn ontstaan. Deze gemoderniseerde centrale behoorde destijds tot de grootste in Europa.
Binnen de Nederlandse taxibranche zouden anno 2006 ongeveer 40 000 mensen werkzaam zijn met circa 25 500 taxivoertuigen.
Wat kost een taxi?
Sinds 1 februari 2008 zijn de nieuwe taxitarieven in werking getreden. De grootste verandering is dat de prijs niet meer is gekoppeld aan de tijd dat u in een taxi zit, maar dat de prijs is gekoppeld aan de afstand die u moet overbruggen. Op voorhand kunt u dus uw globale ritprijs berekenen.
Tarieven
Voor vervoer van 1 tot en met 4 personen en bij het rijden op de meter bestaat de prijs voor een taxirit uit:
· starttarief inclusief de eerste 2 kilometers: maximum prijs € 7,50
· kilometertarief maximum prijs € 2,20 per km
Wachttarief
Het is wettelijk toegestaan dat de chauffeur voorafgaand aan de rit een wachttarief per minuut in rekening brengt. Bijvoorbeeld wanneer u de taxi die u besteld heeft laat wachten voordat u instapt, of wanneer u de chauffeur vraagt te wachten tijdens de rit. Dit wachttarief is maximaal € 33 per uur (€ 0,55 per minuut).
Rijden op de meter
Het aanzetten van de taxameter is verplicht. De prijs van een taxirit kan op twee manieren tot stand komen. U kunt op de meter rijden en het starttarief betalen plus de daarbij komende kilometers. Daarnaast is het mogelijk om een vaste ritprijs af te spreken. Ook in dit geval wordt de taxameter aangezet waarop het tarief staat vermeld. Als u volgens het tarief van de taxi gebruik wil maken informeer dan naar de afstand tot uw bestemming en de prijs hiervoor. U moet het eens worden met de prijs die de chauffeur voor de rit vraagt. Wanneer u geen ritprijs wilt afspreken of u komt niet tot een prijsovereenkomst mag u altijd op de meter rijden (volgens het starttarief + kilometertarief)!
Soorten vervoer en taxi's
Er zijn verschillende vormen van taxivervoer en diverse soorten taxi's.
· Regulier contant taxivervoer, deels beter bekend als straattaxivervoer
· Contractvervoer
· Zittend ziekenvervoer
· AWBZ-vervoer
· het vervoer in het kader van de Wet maatschappelijke ondersteuning (WMO)
· de Deeltaxi en Collectief Vraagafhankelijk Vervoer
· Bovenregionaal vervoer gehandicapten - Valys
· Leerlingenvervoer
· WIA-vervoer (waarbij gehandicapten naar werk of opleiding worden vervoerd)
· de diverse (al dan niet particuliere) `Zakelijke Services´
· de Treintaxi
· de Shuttle- dan wel Schipholtaxiservices
· enzovoorts
De reguliere "contante taxi" kan verwijzen naar de zogenaamde "straattaxi", of onder andere naar een taxi die door iemand (bijvoorbeeld telefonisch) besteld werd. Met de straattaxi wordt doorgaans specifiek verwezen naar een beschikbaar taxivoertuig dat door het publiek gecharterd kan worden op straat of een standplaats. In Nederland is het altijd toegestaan om een straattaxi te charteren door het opsteken van de hand door een reiziger (zoals in de meeste landen ). Voorts kunnen taxi's in Nederland telefonisch via een taxicentrale besteld worden (wat in veel andere landen juist ongebruikelijker blijkt te zijn).
Chauffeurspas en taxikeurmerken
Sinds 1 januari 2006 zijn nieuwe taxichauffeurs verplicht een diploma te halen. Naast bijvoorbeeld voertuigtechniek, sociale vaardigheden en taalbeheersing wordt bij de examinering enige aandacht besteed aan stratenkennis, hoewel deze sinds het gebruik van navigatie-apparatuur minder belangrijk is.
Samen met het diploma, het bewijs van goed gedrag en een geneeskundige verklaring kan men de chauffeurspas aanvragen bij het IVW. Chauffeurs zonder pas mogen niet rijden. Heeft de chauffeur van een taxi of taxibusje geen (geldige) pas, dan betreft het waarschijnlijk illegaal vervoer. Vermeend illegale vervoerders worden in de volksmond aangeduid met de uit het Jiddisch afkomstige term snorders. In verband met de lange doorlooptijd voor het uitgeven van een chauffeurspas kan een nieuwe chauffeur echter reeds gaan rijden zonder pas, maar hij of zij dient dan wél in het bezit te zijn van een IVW-(getuig)brief.
Om de kwaliteit van taxibedrijven te kunnen aanduiden, is reeds langere tijd certificatie mogelijk. Naast deze ISO 9001 certificering werd in 2004 door de Stichting TX-Keur (op initiatief van KNV Taxi) het alleen in Nederland van kracht zijnde TX-Keur opgezet. Dit keurmerk beoogt de kwaliteit van het taxivervoer te optimaliseren.